34e FLY wheeler: (W)aandacht
13/04/2026
Leiderschap begint met aandacht geven. Julian Baggini heeft in zijn boek ‘Leer denken als een filosoof’ helder en krachtig beschreven wat we onder (opr)echte aandacht verstaan.
- Zorg dat je in de juiste stemming bent voordat je iets grondig gaat overdenken. Helderheid van geest en de energie om je te concentreren zijn onmisbaar. Als bepaalde oefeningen, bv. ademhalingsmeditatie, daarbij helpen, maak daar dan gebruik van. (ik spreek dan graag over emotionele wendbaarheid)
- Richt je aandacht op wat werkelijk het geval is, niet op wat je veronderstelt dat het geval is. Observeer wat je ervaring werkelijk inhoudt en hoe de dingen werkelijk zijn. Ons ontdoen van onze vooroordelen is minder eenvoudig dan het lijkt, want de meeste vooroordelen zijn diepgeworteld en impliciet. (ik spreek dan graag over cognitieve wendbaarheid)
- Pas op dat je geen overhaaste conclusies trekt over wat er uit je waarnemingen volgt. Er worden veel fouten gemaakt doordat we geen onderscheid maken tussen wat iets ons zegt en wat we aannemen dat de werkelijke betekenis ervan is of wat eruit volgt.
- Bescherm je tegen afleiding. Wat kan je ervan weerhouden om met een heldere blik je aandacht op de juiste zaken te richten?
- Pas op voor bevestiging van je vooroordelen of vooringenomenheid ten gunste van je eigen gezichtspunt. Als de feiten bij je vooroordelen passen, check dan of je niet selectief aan het winkelen bent geweest of andere ongemakkelijke feiten hebt genegeerd.
- Luister naar anderen en ga met hen in gesprek, vooral met mensen wier ervaringen dicht in de buurt liggen van degene waar jij over aan het denken bent. Respecteer hen, maar neem niet klakkeloos hun oordeel over.
- Ga er niet van uit dat je al weet wat wel en niet van belang is. Wees alert op wat je over het hoofd gezien zou hebben in de veronderstelling dat het er niet toe doet.
Het contrast met wat we tegenwoordig in de internationale politiek en ook bij bepaalde tech bobo’s waarnemen is groot.
Het lijkt meer op waandacht. Er wordt gelogen, bedrogen en bedreigd. Er worden ons verhalen voorgehouden die manifest in tegenspraak zijn met de werkelijkheid. Wat waar is en wat rechtvaardig is lijkt van geen tel voor sommigen.
Stories en storytelling wordt ingezet als middel om ons te misleiden in plaats van leiden. We hebben terug nood aan verhalen die waar zijn, rechtvaardig en oprecht. (om nog even te verwijzen naar FLYwheeler 33 over Jurgen Habermas denken en doen)
We hebben nood aan politieke en business leiders die een visie ontwikkelen en uitdragen die positief is en duurzamer. Die vanuit een breder perspectief en belang kunnen en willen denken en handelen.
Dat betekent ondermeer ook afstand nemen van ontmenselijkende taal waarbij de waardigheid van andere mensen met voeten getreden wordt. We weten dat alles begint met taal en langzaam verschuift naar daden.
We dienen waakzaam, weerbaar en wendbaar om te gaan met deze realiteit.
Wees aandachtig.