31e FLY wheeler : de beste verzekering tegen risico is weerbaarheid

Hier zijn we weer met de  flywheeler. Ik had het in de laatste flywheeler al over de ‘Never normal’ tijden waarin we leven, waarin ontwrichting een belangrijker deel van ons leven wordt.  Dat roept bij velen een gevoel van angst, onveiligheid en onzekerheid op.  Zeker wij die zo gewend zijn geraakt aan een welvarende samenleving waarin veel voor ons geregeld wordt. 

Wij wennen beter aan de gedachte en harde en rauwe realiteit van (tijdelijke) ontwrichting(en).  We kunnen wel wat leren van de Oekraïners.  Wij zijn misschien te sterk gaan rekenen op en verwachten dat veel zo niet alles maakbaar, veilig en onder controle is.   We lijken dat ook te verwachten van onze politici (die daar helaas ook teveel op inspelen), onze leiders en organisaties.

Maar er bestaat niet zoiets als een verzekering tegen risico, ongekenden, onvoorspelbaaarheden en onzekerheden.  De beste verzekering is weerbaarheid. 

Weerbaarheid bouw je op door successen te boeken en vooral ook door te falen en dan weer op te staan en door te gaan.  Leren omgaan met de realiteit van het leven en professioneel leven, de aangename gevoelens die dit meebrengt en de onaangename gevoelens van frustatie, verlies, machteloosheid…

Dit is een opdracht van elk individu, team, organisatie en samenleving.  We kijken terecht naar de individuele verantwoordelijkheid in deze.  Dat is helemaal okee en nodig.  Wat niet nodig en minder aangewezen is om mensen daarbij te culpabiliseren, te beschuldigen en beschamen.  Dat werkt niet!

Echte weerbaarheid bouwt zich beter op en versterkt verder in een omgeving waarin er ook veilige verbinding is.  Waarbij je er niet helemaal alleen voor staat.  Waar je in veilige verbinding bent met anderen waarop je echt kan rekenen als het erop aankomt.

Echte weerbaarheid ontstaat in verbinding.

Hoe uitdagender en spannender de omgeving is hoe belangrijker het is op elkaar te kunnen terugvallen en rekenen. 

Weerbaarheid is een belangrijk element in het bouwen aan een wendbare en veerkrachtige organisatie.  Dit geldt eveneens voor een samenleving.

De stoïcijnen zijn daarbij voor velen en ook sommige van onze politici een inspiratiebron.  De stoïcijnen met hun aandacht voor redelijk, rationeel en wijs oordelen, kiezen en beslissen (cognitieve wendbaarheid) en het belang van rustig en kalm blijven en overwegen (emotionele wendbaarheid) en je daarbij steeds laten leiden door je waarden (of deugden).

Deugden en waarden hebben maar betekenis en zijn maar zinvol omdat er anderen zijn, andere mensen die ook een menswaardig leven willen leiden.  Persoonlijke verantwoordelijkheid en collectieve verbinding komen hier mooi samen.  Dat is de plek waar weerbaarheid ontstaat.  Niet zo gek dat de stoïcijnen daarmee bezig waren.

Als je even de context waarin zijn leefden (harde en rauwe realiteit in vergelijking met de onze) in beschouwing neemt begrijp je waarom zij zoveel aandacht gaven aan rust en kalmte bewaren om redelijk en rationeel te kunnen oordelen.  Ik zou bijna zeggen dat het een coping of- overlevingsstrategie was van mensen op zoek naar het goede leven.

Een eigentijds stoïcisme vraagt dat we het weten te vertalen naar onze tijd en context.  Alden Biezen, here we come.